Tillögur í öryggisátt:
Eins og áður segir hefur nefndin gert þrjár tillögur í öryggisátt á árinu til Siglingastofnunar Íslands. Þessar tillögur eru eftirfarandi ásamt málanúmerum:
Mál nr. 12108 Happadís GK 16, ásigling í Mjóafirði
· Að gefnu tilefni leggur nefndin til að Siglingastofnun Íslands hlutist til um sérstaka athugun á aðvörunarmerkingum fiskeldiskvía og þær verði undantekningalaust í samræmi við alþjóðareglur.
Mál nr. 12608 Tryggvi Eðvards SH 2, vélarvana og dreginn til hafnar
· Nefndin telur þennan frágang mjög varhugaverðan og leggur til við Siglingastofnun Íslands að hann verði tekinn til skoðunar.
Mál nr. 12908 Óli Gísla GK 112, eldur í vélarúmi og dreginn til hafnar
· Nefndin telur ástæðu til að gera eftirfarandi tillögur í öryggisátt til Siglingastofnunar Íslands:
1. Að settar verði íslenskar leiðbeinandi reglur um gerð vökvaþrýstilagna fyrir mismunandi kerfi.
2. Að Siglingastofnun Íslands hlutist til um úttekt á ástandi vökvaþrýstilagna sem eru í notkun í bátum með vökvakerfi til bógskrúfu.
3. Að Siglingastofnun Íslands sjái til þess að aðvörun þessa efnis verði auglýst tafarlaust og með skilvirkum hætti.
Sérstakar ábendingar:
Eins og áður hefur komið fram gerði nefndin 11 sérstakar almennar ábendingar til sjó- og skipstjórnarmanna. Þessar ábendingar eru eftirfarandi ásamt viðeigandi málanúmerum:
Mál nr. 09208 Faxi RE 24, strandar við Akurey
Nefndin minnir skipstjórnendur á að merkt grunnsvæði í sjókortum eru oftar en ekki illa dýptarmæld eins og raun ber vitni. Nefndin áréttar að rafræn sjókort eru ekki viðurkenndur siglingabúnaður.
Mál nr. 10508 Glaður SK 170, sekkur í Skagafirði
Nefndin telur það ámælisvert að fjöldi neyðarsenda gúmmíbjörgunarbáta hafi verið í notkun án viðurkenningar (samkvæmt upplýsingum RNS voru þetta 1100 sendar frá því í apríl 2001). Markaðssetning á MT300 neyðarsendi hefur verið óheimil frá 8. apríl 2001 þar sem neyðarsendarnir bera ekki CE merkingu því til staðfestingar að þeir standist evrópskar kröfur.
Nefndin hvetur sjómenn eindregið til að setja í báta sína neyðarsenda með GPS staðsetningartækjum við útskiptin á eldri neyðarsendum vegna margfalt meiri staðsetningarnákvæmni og aukins öryggis.
Mál nr. 11908 Sigurpáll ÞH 130, eldur um borð og dreginn til hafnar
Nefndin leggur til að öryggi séu sett við raflagnir í kringum orkumikinn búnað.
Mál nr. 12908 Óli Gísla GK 112, eldur í vélarúmi og dreginn til hafnar
Nefndin hvetur rekstraraðila báta með svona búnað og bátasmiði að huga strax að því hvort vökvaþrýstilagnir sem eru í notkun eða á að fara nota standist það álag sem þeim er ætlað.
Mál nr. 00409 Úlla SH 269, sjódæla stíflast og sjór kemst í lest
Nefndin beinir því til Siglingastofnunar Íslands að hún hlutist til um að gott eftirlit sé með þiljum sem eiga að vera vatnsþétt.
Mál nr. 01109 Ingunn AK 150, menn hætt komnir vegna súrefnisskorts í lest
Í máli nr. 06203 gerði nefndin eftirfarandi tillögu í öryggisátt til Siglingastofnunar:
1. Að sett verði í reglugerð ákvæði um að í þeim skipum, þar sem hætta er á súrefnisskorti í rýmum sem skipverjar að staðaldri vinna í, verði skylt að hafa súrefnismæla og/eða súrefnisskynjara á sér og góða loftræstingu í skilgreindum hætturýmum.
2. Að gerð verði leiðbeinandi veggspjöld og bæklingar um hættuleg efni, umgengni við þau og mögulegar efnamyndanir um borð skipum. Einnig verði öll rými þar sem hætta er á efnabreytingum skilgreind á áberandi hátt og áhöfninni kynnt vel.
3. Að sérstakar ráðstafanir séu gerðar í viðbragðsáætlun um borð í skipum, verði slys af völdum súrefnisskorts.
Afgreiðsla Siglingastofnunar:
1. Í tillögum Siglingastofnunar Íslands að breytingum á reglugerð um öryggi fiskiskipa sem eru 24 metrar að lengd og lengri sem taka mun til allra fiskiskipa sem eru 15 metrar að mestu lengd og lengri er að finna í 13. gr. í VI. kafla um búnað og ráðstafanir til verndar áhöfninni ákvæði um notkun gas- og súrefnismæla.
2. Í reglugerð um lágmarkskröfur er varða öryggi, hollustuhætti og heilsu við vinnu um borð í fiskiskipum, nr. 785/1998, er að finna ákvæði um skyldur eigenda og skipstjóra til að koma í veg fyrir að öryggi og heilsa starfsmanna verði ekki stofnuð í hættu.
3. Siglingastofnun í samvinnu við verkefnisstjórn langtímaáætlunar í öryggismálum sjófarenda hefur gefið út "Lækningabók sjófarenda", en þar er að finna í 17. kafla um eitranir lýsing á greiningu og meðferð eitrana.
4. Siglingastofnun mun vinna að því í samvinnu við verkefnisstjórn langtímaáætlunar í öryggismálum sjófarenda að gerð verði veggspjöld, fræðslupésar og annað kynningarefni um hættu vegna mögulegrar efnamyndunar í rýmum skipa.
5. Einnig mun Siglingastofnun í tengslum við langtímaáætlun um öryggismál sjófarenda huga að gerð fræðslupésa eða annars kynningarefnis um sérstakar ráðstafanir í viðbragðsáætlun um borð í skipum þegar slys verður af völdum súrefnisskorts.
Mál nr. 03309 Oddur á Nesi SI 76, eldur í stýrishúsi
Nefndin varar smábátaeigendur og aðra sjómenn, þar sem mikil saltmettun er í umhverfinu, að nota opnar tengingar við svona háa spennu.
Mál nr. 03409 Kristbjörg HF 177, vélarvana við Krísuvíkurberg
Nefndi beinir því til Siglingastofnunar að auka kröfur um viðvörunarbúnað skipa með undanþágum vegna mönnunar.
Mál nr. 03609 Kiddi Lár GK 501, vélarvana og dreginn til hafnar
Nefndin beinir því til útgerðarmanna að halda olíutönkum hreinum.
Mál nr. 03709 Oddgeir EA 600, skipverji slasast á hendi
Nefndin beinir því til skipstjóra að gera áhættumat samkvæmt „Reglugerð um ráðstafanir er stuðla að bættu öryggi og heilsu starfsmanna um borð í skipum“ nr. 200/2007 og bendir sérstaklega á greinar 8 til 10.
Mál nr. 06709 Ýmir, fær í skrúfuna og dreginn til hafnar
Nefndin telur mjög mikilvægt að sjófarendur tilkynni undantekningalaust um alla faratálma á sjó og hvetur VSS til að gera viðeigandi ráðstafanir til svo sé gert til að auka öryggi á sjó.
Tilkynnt slys á sjómönnum til TR
Samkvæmt upplýsingum frá Tryggingastofnun ríkisins (TR) voru 238 tilkynnt slys á sjómönnum á árinu 2009 en voru 290 á árinu á undan sem þýðir fækkun slysa um 18%. Rétt er að geta þess að vegna breytinga sem varð á valkostum útgerða til að aukatryggja áhafnir sínar annarsstaðar en hjá TR skiluðu sér ekki allar tilkynningar til stofnunarinnar á árinu 2006 og koma því fyrir að einhverju leyti í tölum ársins 2007.
Eins og sjá má á samanburðartöflu á tilkynntum slysum á sjómönnum til TR og RNS er ljóst að hlutaðeigandi aðilar eru ekki að virða tilkynningarskyldu sína til nefndarinnar samkvæmt ákvæðum laga nr. 68/2000 um rannsóknir sjóslysa. Rannsökuð slys á sjómönnum á árinu er því hlutfallslega aðeins um 24% en hlutfallið var um 22% á árinu áður. Þó hlutfallið sé betra á árinu 2009 verður það að teljast óviðunandi hversu lágt það er enn. Meðaltal rannsakaðra slysa á sjómönnum frá því að ný lög tóku gildi árið 2000 er um 22%.