RNS.IS    
English translation of regulationsEnglishFlokkunFundirLeitNefndinTenglasafnTilkynnaTillögurTölfræðiUpphafssíða
Fréttir (59)
27.08.10   135 
27.08.10   98 
15.04.10   1476 
16.02.10   2101 
06.01.10 *  2073 
07.12.09   2643 
03.11.09   3245 
01.09.09   3357 
29.07.09   3685 
09.06.09   4118 
 1 af 6   
Til bakaTil bakaPrentvæn útgáfaYfirlit ársins 2009
 

Yfirlit ársins 2009

Á árinu 2009 voru haldnir 7 fundir hjá RNS og 185 lokaskýrslur afgreiddar.  Einnig voru 14 mál afgreidd sem drög og send aðilum þeirra til umsagnar.  Um áramót átti nefndin eftir að rannsaka og taka fyrir 34 mál frá árinu 2009.

 

Lokaskýrslur sem var skilað með nefndaráliti eru 92 en ekki var ályktað í 93 málum.  Skilað var inn til Siglingastofnunar Íslands 3 tillögum í öryggisátt auk þess sem gerðar voru 11 sérstakar ábendingar.

 

Tilkynnt og skráð mál hjá RNS voru samtals 151 en af þeim var tveimur þeirra vísað frá.  Á töflunni hér að neðan má sjá grófa flokkun á eðli mála ársins í samanburði við síðastliðin níu ár.  Einnig má sjá á töflunni meðaltal áranna á undan þ.e. 2000 til 2008 fyrir utan þau atvik þegar skip eru dregin til hafnar þar sem sérstök skráning á þeim hófst ekki fyrr en á árinu 2003. 

Eins og fram kemur í töflunni er eðli nokkurra málaflokka sambærilegt á milli áranna 2008 og 2009 en einnig má sjá nokkrar breytingar. 

 

Banaslys

Tvö banaslys urðu á árinu 2009.  Annað átti sér stað í Hvalfirði þegar kafari við ígulkerasveiðar lést við köfun en rétt er að geta þess að rannsókn þess máls stendur enn yfir.  Þá lést sjómaður NA af Skrúð þegar bátur hans fékk á sig sjó og hvolfdi.  Tveir menn voru á bátnum þegar þetta gerðist og komst annar lífs af.  Þetta mál er einnig í rannsókn þegar þetta er skrifað.  Eins og fram kemur á töflunni var ekkert banaslys á íslenskum skipum við landið á árinu 2008. 

 

Slys á fólki

Skráð slys á fólki á árinu eru á töflunni 55 en eru í raun 57 þar sem í tveimur málum (06109, 13709) slösuðust tveir sjómenn og er það um 11% fækkun frá árinu á undan auk þess að vera um 28% undir meðaltali áranna á 2000-2008.  Eins og fram kemur í samanburðartöflu við skráð slys á sjómönnum hjá Tryggingastofnun ríkisins hér á eftir hefur slysum fækkað um 18%.

 

Skip

Fjöldi skipa sem sökkva stendur í stað og fjöldi atvika þegar skip stranda eða taka niðri fækkar annað árið í röð.  Árekstrum fækkar verulega en atvik um eld um borð fjölgar um eitt milli ára og leki að skipum er undir meðaltali.

 

Aukning var á atvikum þegar bátur eða skip voru dregin til hafnar vélarvana af ýmsum ástæðum.  RNS hefur fylgst náið með þessum atvikum og mun gera það áfram vegna þess lærdóms sem sannarlega má af þeim draga.  Enn kemur það mönnum á óvart að RNS skuli hafa samband þegar allt hafði í raun farið vel í þessum atvikum en hefur undantekningalaust mætt skilningi þegar ljóst er að aðstæður hefðu getað verið verri.

 

RNS hvetur alla sjófarendur að tilkynna þau atvik sem gætu komið öðrum að gagni en verði ekki hulin eins og gerist þegar sjóför farast án skýringa.

 

Undir liðnum Annað eru skráð þau mál sem ekki falla undir flokkun í þessari töflu og má þar nefna atvik þegar skip fengu í skrúfuna, bilanir í búnaði, skemmdir vegna veðurs, farmskemmdir o.fl.

 

 

Tillögur í öryggisátt:

Eins og áður segir hefur nefndin gert þrjár tillögur í öryggisátt á árinu til Siglingastofnunar Íslands.  Þessar tillögur eru eftirfarandi ásamt málanúmerum:

 

Mál nr. 12108 Happadís GK 16, ásigling í Mjóafirði

·         Að gefnu tilefni leggur nefndin til að Siglingastofnun Íslands hlutist til um sérstaka athugun á aðvörunarmerkingum fiskeldiskvía og þær verði undantekningalaust í samræmi við alþjóðareglur.

 

Mál nr. 12608 Tryggvi Eðvards SH 2, vélarvana og dreginn til hafnar 

·         Nefndin telur þennan frágang mjög varhugaverðan og leggur til við Siglingastofnun Íslands að hann verði tekinn til skoðunar.

 

Mál nr. 12908 Óli Gísla GK 112, eldur í vélarúmi og dreginn til hafnar 

·         Nefndin telur ástæðu til að gera eftirfarandi tillögur í öryggisátt til Siglingastofnunar Íslands:

1.    Að settar verði íslenskar leiðbeinandi reglur um gerð vökvaþrýstilagna fyrir mismunandi kerfi.

2.    Að Siglingastofnun Íslands hlutist til um úttekt á ástandi vökvaþrýstilagna sem eru í notkun í bátum með vökvakerfi til bógskrúfu.

3.    Að Siglingastofnun Íslands sjái til þess að aðvörun þessa efnis verði auglýst tafarlaust og með skilvirkum hætti.

 

 

Sérstakar ábendingar:

Eins og áður hefur komið fram gerði nefndin 11 sérstakar almennar ábendingar til sjó- og skipstjórnarmanna.  Þessar ábendingar eru eftirfarandi ásamt viðeigandi málanúmerum:

 

Mál nr. 09208 Faxi RE 24, strandar við Akurey

Nefndin minnir skipstjórnendur á að merkt grunnsvæði í sjókortum eru oftar en ekki illa dýptarmæld eins og raun ber vitni.  Nefndin áréttar að rafræn sjókort eru ekki viðurkenndur siglingabúnaður.

 

Mál nr. 10508 Glaður SK 170, sekkur í Skagafirði 

Nefndin telur það ámælisvert að fjöldi neyðarsenda gúmmíbjörgunarbáta hafi verið í notkun án viðurkenningar (samkvæmt upplýsingum RNS voru þetta 1100 sendar frá því í apríl 2001).  Markaðssetning á MT300 neyðarsendi  hefur verið óheimil frá 8. apríl 2001 þar sem neyðarsendarnir bera ekki CE merkingu því til staðfestingar að þeir standist evrópskar kröfur. 

 

Nefndin hvetur sjómenn eindregið til að setja í báta sína neyðarsenda með GPS staðsetningartækjum við útskiptin á eldri neyðarsendum vegna margfalt meiri staðsetningarnákvæmni og aukins öryggis.

 

Mál nr. 11908 Sigurpáll ÞH 130, eldur um borð og dreginn til hafnar

Nefndin leggur til að öryggi séu sett við raflagnir í kringum orkumikinn búnað.

 

Mál nr. 12908 Óli Gísla GK 112, eldur í vélarúmi og dreginn til hafnar

Nefndin hvetur rekstraraðila báta með svona búnað og bátasmiði að huga strax að því hvort vökvaþrýstilagnir sem eru í notkun eða á að fara nota standist það álag sem þeim er ætlað.

 

Mál nr. 00409 Úlla SH 269, sjódæla stíflast og sjór kemst í lest

Nefndin beinir því til Siglingastofnunar Íslands að hún hlutist til um að gott eftirlit sé með þiljum sem eiga að vera vatnsþétt.

 

Mál nr.  01109 Ingunn AK 150, menn hætt komnir vegna súrefnisskorts í lest

Í máli nr. 06203 gerði nefndin eftirfarandi tillögu í öryggisátt til Siglingastofnunar:

1.     Að sett verði í reglugerð ákvæði um að í þeim skipum, þar sem hætta er á súrefnisskorti í rýmum sem skipverjar að staðaldri vinna í, verði skylt að hafa súrefnismæla og/eða súrefnisskynjara á sér og góða loftræstingu í skilgreindum hætturýmum.

2.     Að gerð verði leiðbeinandi veggspjöld og bæklingar um hættuleg efni, umgengni við þau og mögulegar efnamyndanir um borð skipum.  Einnig verði öll rými þar sem hætta er á efnabreytingum skilgreind á áberandi hátt og áhöfninni kynnt vel.

3.     Að sérstakar ráðstafanir séu gerðar í viðbragðsáætlun um borð í skipum, verði slys af völdum súrefnisskorts.

 

Afgreiðsla Siglingastofnunar:

1.     Í tillögum Siglingastofnunar Íslands að breytingum á reglugerð um öryggi fiskiskipa sem eru 24 metrar að lengd og lengri sem taka mun til allra fiskiskipa sem eru 15 metrar að mestu lengd og lengri er að finna í 13. gr. í VI. kafla um búnað og ráðstafanir til verndar áhöfninni ákvæði um notkun gas- og súrefnismæla.

2.     Í reglugerð um lágmarkskröfur er varða öryggi, hollustuhætti og heilsu við vinnu um borð í fiskiskipum, nr. 785/1998, er að finna ákvæði um skyldur eigenda og skipstjóra til að koma í veg fyrir að öryggi og heilsa starfsmanna verði ekki stofnuð í hættu.

3.     Siglingastofnun í samvinnu við verkefnisstjórn langtímaáætlunar í öryggismálum sjófarenda hefur gefið út "Lækningabók sjófarenda", en þar er að finna í 17. kafla um eitranir lýsing á greiningu og meðferð eitrana.

4.     Siglingastofnun mun vinna að því í samvinnu við verkefnisstjórn langtímaáætlunar í öryggismálum sjófarenda að gerð verði veggspjöld, fræðslupésar og annað kynningarefni um hættu vegna mögulegrar efnamyndunar í rýmum skipa.

5.     Einnig mun Siglingastofnun í tengslum við langtímaáætlun um öryggismál sjófarenda huga að gerð fræðslupésa eða annars kynningarefnis um sérstakar ráðstafanir í viðbragðsáætlun um borð í skipum þegar slys verður af völdum súrefnisskorts.

 

Mál nr. 03309 Oddur á Nesi SI 76, eldur í stýrishúsi

Nefndin varar smábátaeigendur og aðra sjómenn, þar sem mikil saltmettun er í umhverfinu, að nota opnar tengingar við svona háa spennu.

 

Mál nr. 03409 Kristbjörg HF 177, vélarvana við Krísuvíkurberg

Nefndi beinir því til Siglingastofnunar að auka kröfur um viðvörunarbúnað skipa með undanþágum vegna mönnunar.

 

Mál nr. 03609 Kiddi Lár GK 501, vélarvana og dreginn til hafnar

Nefndin beinir því til útgerðarmanna að halda olíutönkum hreinum.

 

Mál nr. 03709 Oddgeir EA 600, skipverji slasast á hendi

Nefndin beinir því til skipstjóra að gera áhættumat samkvæmt „Reglugerð um ráðstafanir er stuðla að bættu öryggi og heilsu starfsmanna um borð í skipum“ nr. 200/2007 og bendir sérstaklega á greinar 8 til 10.

 

Mál nr. 06709 Ýmir, fær í skrúfuna og dreginn til hafnar 

Nefndin telur mjög mikilvægt að sjófarendur tilkynni undantekningalaust um alla faratálma á sjó og hvetur VSS til að gera viðeigandi ráðstafanir til svo sé gert til að auka öryggi á sjó.

 

 

Tilkynnt slys á sjómönnum til TR

Samkvæmt upplýsingum frá Tryggingastofnun ríkisins (TR) voru 238 tilkynnt slys á sjómönnum á árinu 2009 en voru 290 á árinu á undan sem þýðir fækkun slysa um 18%.  Rétt er að geta þess að vegna breytinga sem varð á valkostum útgerða til að aukatryggja áhafnir sínar annarsstaðar en hjá TR skiluðu sér ekki allar tilkynningar til stofnunarinnar á árinu 2006 og koma því fyrir að einhverju leyti í tölum ársins 2007. 

 

Eins og sjá má á samanburðartöflu á tilkynntum slysum á sjómönnum til TR og RNS er ljóst að hlutaðeigandi aðilar eru ekki að virða tilkynningarskyldu sína til nefndarinnar samkvæmt ákvæðum laga nr. 68/2000 um rannsóknir sjóslysa.  Rannsökuð slys á sjómönnum á árinu er því hlutfallslega aðeins um 24% en hlutfallið var um 22% á árinu áður.  Þó hlutfallið sé betra á árinu 2009 verður það að teljast óviðunandi hversu lágt það er enn.  Meðaltal rannsakaðra slysa á sjómönnum frá því að ný lög tóku gildi árið 2000 er um 22%.

 

 

Tilkynningar á atvikum til RNS

Eins og fyrr greinir er ljóst að stærstur hluti aðila er ekki að virða tilkynningarskyldu sína til RNS eins og þeim ber samkvæmt ákvæðum laga um rannsóknir sjóslysa.  RNS hefur á undanförnum árum tekið saman hvernig skipting tilkynninga á atvikum sem koma til umfjöllunar hjá RNS frá árinu 2005.  Á myndinni hér að neðan sést hvernig þetta skiptist á milli aðila.

Eins og fram kemur er stærstur hluti eða rúmlega 36% þessara mála fenginn úr fjölmiðlum en var um 37% á árinu 2008 og um 55% á árinu 2007.  Um 20% kemur frá lögregluembættum landsins en var um 26% á síðasta ári.  Vaktstöð siglinga er með um 15% tilkynninga til RNS en var um 14% á síðasta ári og útgerðir, skipstjórar ásamt slösuðum er um 21% en var 18% á árinu á undan.  Nefndin hvetur sjómenn og útgerðaraðila að virða skyldur sínar um tilkynningu atvika til RNS. Þó atvik séu í huga manna lítilfjörleg og telji það ekki tilefni til séstakrar rannsóknar þá er skráning þeirra mikilvæg því tölulegar upplýsingar geta verið mjög gagnlegar í baráttunni við að auka öryggi á sjó.

 

Prentuð skýrsla RNS

Á árinu 2009 var gefin út prentuð skýrsla fyrir árið 2007 og var hún í sama broti og síðastliðin ár.  Markmið RNS er að prentuð skýrsla verði gefinn út árlega í framtíðinni og mun því starf nefndarinnar skila sér með þessum hætti fyrr til sjómanna en áður hefur tíðkast. 

 

Hægt er að nálgast áður útgefnar prentaðar skýrslur á PDF formi á vef RNS ásamt öllum lokaskýrslum og tilkynntra atvika til nefndarinnar sem birtast þar strax við skráningu mála.  Skýrsla fyrir árið 2007 er ekki á netinu þar sem nýr vefur verður tekinn í notkun innan tíðar.  Einnig er hægt að hafa samband við RNS og fá útgefnar skýrslur sendar að kostnaðarlausu.

 

Vefur RNS

Nýr vefur RNS var opnaður þann 23. september 2004.  Síðan þá hafa uppflettingar á honum aukist mikið á milli ára.  Nýr vefur hefur verið í vinnslu um tíma en því miður ekki lokið og tengist það frágangi á öflugu flokkunarkerfi hans auk ýmissa annarra þátta sem lagt var af stað með í upphafi.  Stefnt er að því að ljúka þessari vinnu fyrri hluta ársins 2010.

 

Erlent samstarf

Á árinu var sóttur árlegur fundur hjá EMAIIF (European Marine Accident Investigators International Forum) í Búdapst.  Á þessum fundi var m.a. farið yfir og kynnt starf hvers aðildarríkis á liðnu ári auk þess sem tekin eru fyrir ýmis málefni sem varðar rannsókn sjóslysa.  EMAIIF er Evrópudeild rannsóknaraðila á sjóslysum innan MAIIF (Marine Accident Investigators International Forum) og voru stofnuð í Helsinki 2005.  Megin tilgangur þeirra að skapa sameiginlegan vettvang til að efla rannsóknir sjóslysa og koma á tengslum og efla samstarf milli rannsóknaraðila.

 

Fulltrúi RNS sótti tvo fundi á vegum EMSA (European Maritime Safety Agency) á árinu í Lissabon.  Annarsvegar vinnufund í ráðgjafahóp CTG (Consultative Technical Group for Cooperation in Marine Accident Investigation) þar sem unnið var að loka frágangi á væntanlegri tilskipun ESB um samræmdar reglur um rannsóknir á sjóslysum í Evrópu.  Í þessari tilskipun eru t.d. ákvæði um þjálfun rannsóknaraðila, sameiginlegur gagnagrunnur, samstarf, tæknimál og skyldur ríkja.  Hinsvegar var farið á kynningarfund (Symposium “Judicial and Safety Investigations into Marine Casualties and Incidents in the context of Dir 2009/18/EC”) um áherslur í væntanlegri tilskipun er varða lagalegar hliðar og öryggisþátta í rannsóknum sjóslysa.

 

Hægt er að skoða meira um starfsemi EMSA á vefsíðu þeirra: www.emsa.europa.eu

 

 

Markmið RNS

RNS leggur mikla áherslu á að vinna mál hratt og að afgreiðsla einstakra mála taki að jafnaði ekki meira en þrjá mánuði.  Ljóst er að það er ekki raunhæft í öllum tilfellum en vel hefur tekist til við að ná fram þessu markmiði.  RNS er hins vegar ljóst að til þess að árangur verði af starfi hennar verða allir sem hlut eiga að máli að leggja þar sitt af mörkum og þá ekki síst sjómenn.

 

Það er verkefni næstu missera að ná til allra atvika á sjó og vista þau í gagnagrunn RNS til notkunar á tölulegum upplýsingum í framtíðarvinnu við að auka öryggi til sjós.

 

 

Um rannsóknir sjóslysa er fjallað í lögum nr. 68/2000 með breytingum frá 2003 og í reglugerð um sama efni nr. 133/2001.  Rannsóknarnefnd sjóslysa er skipuð af samgönguráðherra til fjögurra ára í senn.  Fimm nefndarmenn eru skipaðir til loka októbers 2012.  Tveir starfsmenn eru í fullu starfi hjá RNS.

 
 
 Heimsóknir: 2074 Uppfært: 11.01.10 
Prentvæn útgáfa
  Til baka Til baka Upp Upp
EnglishFlokkunFundirLeitNefndinTenglasafnTilkynnaTillögurTölfræðiUpphafssíða
  
Velkomin(n) [38.107.191.80] mánudagur 06. september 2010 10:50 GMT
Flugst��in Stykkish�lmi s�mi: +(354) 552 5105
340 Stykkish�lmur fax: +(354) 551 5152
Iceland e-mail: rnsrnsis